Zwangerschap

Hoe is het geregeld voor zwangere studenten in het mbo, hbo en wo.

Studenten hebben geen wettelijk recht op zwangerschapsverlof.
Hoe onderwijsinstellingen hiermee om gaan verschilt per instelling, opleiding en per docent of begeleider. Dit maakt dat deze vrouwelijke studenten afhankelijk zijn van willekeur, wat hen uiterst kwetsbaar maakt.

Het landelijk uitval percentage  is onder studenten met kinderen in het MBO en HO dan ook hoger dan het gemiddelde. 50% valt uit in het MBO en maar liefst 70% in het Hoger Onderwijs.
Naar ons inzien is dit het gevolg van het ontbreken van een eenduidig landelijk beleid.

Tot in tegenstelling van topsport studenten waar wel (verplicht) beleid, faciliteiten, voorzieningen en extra begeleiding voor bestaat, houden MBO en HO onderwijsinstellingen maar weinig tot geen rekening met zwangerschap en zorgtaken van studerende ouders. Verwijzend naar eigen keuze en verantwoordelijkheid, dan wel eigen schuld. Om dezelfde reden wordt de vraag naar een aangepast of flexibel studierooster vanwege zwangerschap en of zorgtaken afgewezen dan wel genegeerd. Dit is echter geen objectieve rechtvaardiging voor het afwijzen dan wel negeren van een dergelijk verzoek.

Is dit het geval dan adviseren wij je om een klachtenprocedure te starten. Ook kun je praten met de vertrouwenspersoon van de instelling. Maar indien je je niet gehoord noch begrepen voelt dan is bezwaar maken ofwel het starten van een klachtenprocedure de enige manier om gehoord te worden en zaken veranderd te krijgen.
Op deze website doen wij ook in samenwerking met het Clara Wichmann proefprocessenfonds een oproep aan studerende moeders om zich te melden.

Gevolgen studiefinanciering
Doe je langer over je opleiding als gevolg van je zwangerschap en of bevalling dan heeft dat consequenties voor je studiefinanciering. Want als je opleiding 3 jaar duurt en je doet er nu 3 jaar en 5 maanden over vanwege je bevalling of zwangerschap, dan dien je deze 5 maanden volledig terug te betalen aan DUO. De Wet Studiefinanciering kent een aantal bijzondere omstandigheden waardoor je verlenging van de studiefinanciering aan kan vragen. Maar daar valt zwangerschap en of bevalling niet onder.

Enkel in het Hoger Onderwijs bestaat een financiële compensatie uit het profileringsfonds.
Dankzij onze lobby is het mogelijk dat zwangere studenten in het Hoger Onderwijs een financiële compensatie kunnen ontvangen vanuit het profileringsfonds van de instelling indien zwangerschap als ook bevalling een gevolg is van je studievertraging. Het profileringsfonds is aan te vragen via de studentendecaan en is niet met terug werkende kracht aan te vragen. Maak hiervoor dus tijdig een afspraak met je decaan!

Een dergelijke financiële compensatie is mooi maar dit biedt echter nog geen oplossing voor het mbo evenals de aanwezigheidsplicht of een aangepast dan wel flexibel studierooster.
De 80 a 100% aanwezigheidsplicht kan voor de nodige problemen zorgen bij zwangere studenten en studenten met een zorgplicht.
Hiervoor ben je overgeleverd aan begripvolle docenten. Dat is nu juist het probleem waar wij aandacht voor vragen. Want ongelijke behandeling en discriminatie op grond van geslacht komt regelmatig voor bij studerende moeders.

Discriminatie
Discriminatie op grond van geslacht is bij wet verboden en het is dus niet ok als jouw verzoek om een aangepast rooster of het inlassen van een verlof periode afgewezen wordt onder het mom van dat het je eigen keuze zou zijn, eigen verantwoordelijkheid of eigen schuld dikke bult.
Ook het niet aannemen van studenten omdat zij zwanger zijn of een kind hebben is verboden.

In de gelijke behandelingswetgeving is dan wel geen recht opgenomen op zwangerschapsverlof, aangepast rooster en extra herkansing. Maar uit de (onderstaande) nationale en internationale verplichtingen blijkt (waar dus ook onderwijsinstellingen zich aan dienen te houden);
indien er geen rekening wordt gehouden met zwangerschap evenals alleenstaande zorgplicht kan er wel degelijk sprake zijn van het maken van direct onderscheid, hetgeen conform wetgeving verboden is.

Het lijkt alsof het volstrekt onduidelijk is wie, wanneer, waarvoor verantwoordelijk is. Hier kunnen wij duidelijk over zijn: het studiesucces evenals voortijdig uitval in het mbo én hbo is een gedeelde verantwoordelijkheid van zowel de student, de onderwijsinstelling en gemeente.

Omdat wij hier veel vragen over ontvangen, hebben wij besloten de nationale en internationale verdragen en richtlijnen op een rij te zetten en deze te publiceren op onze website.

Dit kan relevant zijn wanneer je in bezwaar wilt komen of een klacht wilt indienen.
Daarbij kan men ook verwijzen naar eerdere uitspraken (jurisprudentie) :

‘Universiteit houdt onvoldoende rekening met zwangerschap student’
‘Advies inzake het combineren van co-schappen met zwangerschap en zorgtaken’
‘Student en politie medewerker krijgt geen studieverlenging wegens zwangerschap’